Przed wybuchem I wojny światowej górnośląska dywizja składała się z 3 brygad piechoty, 2 brygad kawalerii i 12. Brygady Artylerii Polowej.

W skład brygad piechoty wchodziły: 23. Brygada Piechoty ze sztabem w Gliwicach; 24. Brygada Piechoty ze sztabem w Nysie i 78. Brygada Piechoty ze sztabem w Brzegu. Mnie na potrzeby tegoż artykułu interesuje ta ostatnia. I tak w skład 78. Brygady Piechoty wchodził między innymi 4. Górnośląski Pułk Piechoty nr 63 (4. Oberschlesisches Infanterie-Regiment Nr.63). W 1860 roku pułk po połączeniu z batalionem szturmowym Landwery (Landwehrsturmbataillone) otrzymał nazwę 23. Kombinowany Pułk Piechoty (23. Kombinierte Infanterie-Regiment).

Po wybuchu I wojny światowej powstał VI Korpus rezerwowy VI (Reserve Korps). Jednostka ta składała się z 22. Rezerwowej Brygady Piechoty (22. Reserve-Infanterie Brigade), w skład  której wchodziły 38 Rezerwowy Pułk Piechoty (Reserve-Infanterie-Regiment Nr. 38) z batalionami w Oleśnicy i Wrocławiu oraz 23. Rezerwowy Pułk Piechoty (Reserve-Infanterie-Regiment Nr. 23) w Opolu pod dowództwem ppłk. v. Passov.

I to właśnie temu rezerwowemu pułkowi został poświęcony pomnik. Znajdował się on na skwerku między ul. Książąt Opolskich a ul. Konopnickiej. Dawniej był to plac Schiffmanna. Pomnik zaprojektował architekt Sattler, a jego wykonania podjął się rzeźbiarz Breitenbach. Został odsłonięty 16 września 1928 roku. Było to ważne wydarzenie w życiu ówczesnych Opolan. Następnego dnia spodziewano się wizyty prezydenta Hindenburga.

16.09.1928 uroczystość odsłonięcia pomnika żołnierzy 23 PP.

16.09.1928 tuż po uroczystości odsłonięcia pomnika żołnierzy 23 Pułku Piechoty.

Na dawnych zdjęciach za pomnikiem widać pięknie zdobioną kamienicę, która jednak nie przetrwała wojny. Dziś w tym miejscu stoi blok. Natomiast z lewej strony (w tle) widać budynek, który niegdyś był Miejską Salę Gimnastyczną Lorinsera. Budynek stoi do dziś, pozbawiony jest jednak zdobionej ściany szczytowej i spadzistego dachu.

Lata 1930-40 pomnik żołnierzy 23 Rezerwowego Pułku Piechoty. Po lewej stronie widać budynek Miejskiej Sali Gimnastycznej.

To samo miejsce w 2017 roku. Po lewej stronie widać budynek dawnej Miejskiej Sali Gimnastycznej. Dziś bez ozdobnej ściany szczytowej.

Pomnik przedstawiał nagiego niemieckiego żołnierza, wspartego na dłoni, który zbierał siły, aby bronić ojczyzny. Pomnik tuż po zakończeniu II wojny światowej został zniszczony.

1945 rok- zrzucenie pomnika z postumentu.

To samo miejsce w 2017 roku.

Wcześniej bo w 1925 roku została wydana pocztówka-cegiełka o wartości 25 fenigów. Dochód z cegiełki został przeznaczony na budowę pomnika poległych w I wojnie światowej żołnierzy 23. Rezerwowego Pułku Piechoty. Pocztówka przedstawia jeden z projektów przyszłego pomnika.

Pocztówka-cegiełka o wartości 25 fenigów z 1925 roku.

Bibliografia:

Hab. Zw. dr hab. Ryszard Kaczmarek „Polacy z Górnego Śląska w pułkach pruskich podczas I wojny światowej”

Marcin Jarząbek „Górnoślązacy – żołnierze I wojny światowej. Rekonesans badawczy”

Dawne zdjęcia pochodzą ze strony: www.fotopolska.eu